Mastercursus Romanità

De afdeling Kunst en Cultuur van de Vrije Universiteit Amsterdam en het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome organiseren samen een interdisciplinaire postgraduate/MA cursus over architectuur, film en ideologie in het Rome van het fascisme (1922-1943).
In de oudheid was Rome Caput mundi, de hoofdstad van de wereld. Voor het tweede Rome van de pausen en het derde Rome van de Italianen is dat grootse verleden altijd een inspiratiebron gebleven. Vooral tijdens het fascisme ging de mythe van het keizerlijke Rome een essentiële rol spelen. Romanità werd een ideologisch uitgangspunt waarin traditie en revolutie, de twee gezichten van het fascisme, elkaar ontmoetten. Het grootse verleden moest richting geven aan een grootse toekomst. De stad Rome ging onder Mussolini op de schop om te worden omgevormd tot een symbolische plaats die de ideologie van het fascisme via urbanistieke en architectonische middelen moest overdragen. Dat gebeurde door het archeologisch erfgoed in te zetten, maar ook via een aangepaste modernistische architectuur. Romanità en moderniteit speelden tijdens het fascisme ook een belangrijke rol in de cinema, het moderne communicatiemiddel van het interbellum bij uitstek. Rome is dus de plaats om deze ideologische overdracht nader te onderzoeken. De stad vertoont nog steeds vele sporen van de manier waarop zij onder het fascisme vorm kreeg. Dat maakt het mogelijk ter plekke de achtergrond en effectiviteit van de politieke liturgie van de Romanità te bestuderen en de filmische verbeelding uit het Ventennio aan de realiteit te toetsen.



OPZET VAN DE CURSUS
• Docenten: dr. Ivo Blom (VU), prof.dr. Koos Bosma (VU) en dr. Hans de Valk (KNIR)
• Doelgroep: masterstudenten en promovendi van Nederlandse universiteiten (VU, UVA, UU, RUG, RUN, UL), met een achtergrond in kunst- of architectuurgeschiedenis, cultuurwetenschappen, film- of mediastudies, geschiedenis en erfgoedstudies.
• Werkvorm: literatuurstudie en verslag, twee volledige dagen college/filmvertoning aan de VU (1 oktober 2010: introductiecolleges; 8 oktober 2010: verdiepingscolleges); excursies en bezoeken op locatie (Rome; 18-31 oktober 2010); afrondend essay (november 2010).
• Studiepunten: 5 ECTS
• Aanmelding: toelatingsverzoek met daarin motivatie tot deelname aan cursus en bepaling specifiek interessegebied (ca. 1 A-4), CV, cijferlijst. Aanmeldingsformulier via onderstaande link.
• Deadline: 31 mei 2010.
• Selectie: maximaal 15 deelnemers; selectie op basis van o.a. (gevolgde) studie, motivatie en studieresultaten.
Uitslag: 11 juni 2010.
• Kosten: een tegemoetkoming in het vliegticket wordt betaald door de Vrije Universiteit, overnachting ter plekke wordt aangeboden door het Nederlands Instituut in Rome; deelnemers bekostigen zelf hun maaltijden en overige consumpties.

Kijk hier voor meer informatie. Overige inlichtingen:
Praktisch: Brecht van Eyndhoven (tel. +39.06.3269621, e-mail academic.secretary@knir.it)
Inhoudelijk: Ivo Blom (e-mail il.blom@let.vu.nl) of Hans de Valk (e-mail h.devalk@knir.it)

Bezoek Affichemuseum Hoorn

In het kader van het vak De onderzoekspraktijk van film & grafische vormgeving hebben we dinsdag 2 december het Affichemuseum in Hoorn bezocht. In het monumentale pand in het centrum van Hoorn werden we ontvangen door coördinator Willem Masteling, die uitleg gaf over het - geheel door vrijwilligers gerunde - museum, over de collectie en het tentoonstellingsbeleid. Daarna werden we rondgeleid door de tijdelijke expositie over affiches voor de Expo'58, het affichedepot, de vaste opstelling en de bibliotheek. Na de koffiepauze werden de door de studenten ingediende voorstellen voor affichetentoonstellingen kritisch besproken door de aanwezigen. Ook werd schriftelijk kritiek geleverd door Frans van Lier die helaas niet aanwezig kon zijn, maar wel zijn - pittige - reacties had meegegeven. Al met al een boeiend werkbezoek, wat goed laat zien wat er wel en niet in een klein museum mogelijk is.

Gastcollege Jan Pieter Ekker

Dinsdag 25 gaf Jan Pieter Ekker een gastcollege bij De onderzoekspraktijk van film & grafische vormgeving. Ekker is filmjournalist van de Volkskrant, grafisch ontwerper en als geen ander kenner van het moderne filmaffiche. Hij is ook oprichter van de Cinema.nl Afficheprijs voor het beste Nederlandse filmaffiche, jaarlijks uitgereikt bij het Nederlands Filmfestival. In zijn college gaf Ekker aan hoe tegenwoordig filmaffiches zoals die voor Quantum of Solace of Alles is Liefde tot stand komen, welke eisen opdrachtgevers stellen, hoe het komt dat hedendaagse filmaffiches zo sterk op elkaar lijken - alle affiches voor romantische komedies lijken op die voor Pretty Woman terug te gaan - en hoe de criteria van de Afficheprijs jaarlijks tot stand zijn gekomen. In het tweede deel van zijn optreden becommentarieerde hij de door de studenten gemaakte analyses van hedendaagse filmaffiches, van het sombere affiche voor Boy A en het Titanic-achtige affiche voor Bride Flight tot de Saul Bass-achtige affiches voor Burn After Reading en de typische actiefilmposter voor Rocknrolla. Ekker bevestigde de constatering van veelvuldig hergebruik door het voorbeeld van het affiche van Het echte leven, dat direct lijkt geïnspireerd te zijn op dat voor The Life and Death of Peter Sellers. Ten slotte deed Ekker dankzij de studenten ook ontdekkingen, zoals dat het affiche voor TBS allang weggeeft wat de film nog lang geheim houdt.

Bezoek Filmmuseum & persvoorstelling Jagdhunde

Maandag 17 november waren we te gast bij het Filmmuseum, in verband met het vak De onderzoekspraktijk van film & grafische vormgeving. Daar werden we opgevangen door Maureen Mens (afdeling Communicatie). Zij stelde ons voor aan René Wolf, hoofd aankoop en distributie van het Filmmuseum. Hij vertelde ons over het aankoop- en distributiebeleid van art films door het Filmmuseum. Daarna zagen we in de reguliere persvoorstelling de nieuwe Duitse film Jagdhunde van Ann-Kristin Reyels. Na afloop trakteerde het Filmmuseum ons op koffie in café Vertigo. De studenten schrijven nu als opdracht een persbericht over deze film. Op dinsdag 9 december geeft Maureen Mens een gastcollege, waarin ze onder meer de persberichten van de studenten zal bespreken.

De Visuele Salon: De verleiding van het beeld

De Werkgroep Visuele Cultuur presenteert De Visuele Salon, een platform waar onderzoekers op het gebied van de visuele cultuur nieuwe inzichten delen en met elkaar in discussie treden. Op de a.s. najaarsbijeenkomst zullen Esther Cleven, Pim Reinders, Wilbert Schreurs, Huub Sanders en Nelleke Teughels - mede aan de hand van originele bronnen uit het Reclame Arsenaal - een nieuwe blik werpen op de plaats en de betekenis van reclame in de moderne visuele cultuur in Nederland en België sinds de late negentiende eeuw. Datum en tijd: vrijdag 28 november, 13.00-17.00 uur. Plaats: Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Cruquiusweg 31, Amsterdam. Bekijk de site van de Werkgroep Visuele Cultuur voor nadere informatie.

Symposium TV-Versierders

Op 31 oktober j.l. bezochten docenten en studenten van de werkgroep "De onderzoekspraktijk van film & grafische vormgeving" het symposium TV-Versierders bij het nieuwe, door Jaap Drupsteen 'versierde' Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum. Het symposium was zeer goed bezocht. Het bood allereerst twee boeiende presentaties van Esther Cleven en Charles Forceville over de geschiedenis van grafische vormgeving op televisie en over de geschiedenis van 'bumpers' rondom en in reclameblokken. Daarna volgde een forumdiscussie met de ontwerpers Jaap Drupsteen, Rob van den Berg en Oskar Luijer. Het geheel was onder leiding van Max Kisman, zelf ontwerper. Zie ook de wiki van Beeld en Geluid.